Ung thư gan và 6 dấu hiệu nhận biết các triệu chứng

Một trong những loại ung thư nguy hiểm là ung thư gan. Có khả năng gây tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Mặc dù đây là căn bệnh mang tính toàn cầu tuy nhiên tỉ lệ mắc bệnh lại đặc biệt cao ở khu vực châu Á. Chiếm gần 80% tỉ lệ bệnh được phát hiện mỗi năm trên thế giới. Ở Việt Nam, trung bình mỗi năm có 10,000 ca bệnh mới được phát hiện. Với tỉ lệ tử vong đứng thứ 6 trên toàn cầu (theo WHO).

Ung thư gan là gì?

Ung thư gan là sự tăng trưởng và phát triển không kiểm soát của các tế bào ung thư tại gan. Tại Việt Nam, bệnh này đứng hàng thứ nhất kể cả về tỷ lệ tử vong và số ca mới mắc.

Tùy thuộc nguồn gốc khối u ác tính chia thành ung thư gan nguyên phát di căn.

Những điều cần biết về ung thư gan
                                                               Những điều cần biết về ung thư gan

Ung thư gan nguyên phát

Các khối u gan nguyên phát phát triển từ các thành phần của nhu mô gan bao gồm các khối u biểu mô:

  • Ung thư tế bào gan (HCC).
  • Ung thư tế bào gan xơ dẹt là những khối u có nguồn gốc từ tế bào gan.
  • Ung thư tế bào đường mật trong gan có nguồn gốc từ tế bào đường mật.
  • Ung thư hỗn hợp.

Ung thư gan di căn

Khoảng 40% các khối u ác tính có thể di căn gan. Trong đó 95% các khối nguyên phát thuộc hệ thống vùng lấy máu của hệ thống cửa (dạ dày, ruột non, đại tràng, tụy và đường mật ). Ngoài ra các khối nguyên phát có thể là vú, phổi, tuyến giáp, các cơ quan sinh dục – tiết niệu. Tổn thương di căn có thể có một vài khối nhỏ trên nền gan lành. Đôi khi nhiều khối hoặc một khối lớn. Một số thể đặc biệt có thể gặp:

  • Di căn thể nang có hình ảnh giống nang gan hoặc áp xe. Nó có thể lắng cặn với mức dịch – dịch. Dạng này hay gặp trong di căn ung thư cơ trơn, ung thư hắc tố, ung thư nhầy.
  • Di căn thể vôi hóa thường là vôi hóa nhỏ rải rác hay gặp ung thư dạng dịch nhầy đại tràng hoặc của buồng trứng.
  • Di căn giàu mạch máu thường thấy ở các khối u nội tiết (u carcinoid, tụy, vỏ thượng thận). Ung thư tế bào rau thai, ung thư thận.
  • Di căn thể thâm nhiễm lan tỏa: tổn thương lan tỏa dạng bè. Cấu trúc khó xác định thường thấy trong ung thư thận.
  • Di căn bạch huyết: tổn thương thành dải phân nhánh theo tĩnh mạch cửa.

Nguyên nhân gây ra bệnh

1. Xơ gan: Hay gặp trên nền gan xơ, chiếm tỷ lệ đến 80%. Các nguyên nhân có thể dẫn đến xơ gan gây ung thư hóa bao gồm xơ gan do rượu. Xơ gan thứ phát do nhiễm virus viêm gan B, virus viêm gan C dẫn đến ung thư tế bào gan sau 20 – 40 năm, xơ gan do nhiễm sắt.

2. Dùng thuốc tránh thai kéo dài cũng có thể là nguyên nhân. Sử dụng thuốc tránh thai trong thời gian dài. Tạo nên Adenoma (u tuyến) trong gan dễ tiến triển thành ung thư biểu mô tế bào gan.

3. Chất Aflatoxin của nấm Aspergillus có mặt trong các loại thực phẩm như lạc, đỗ bị mốc cũng có thể là nguyên nhân gây ung thư gan.

Triệu chứng bệnh 

Bệnh nhân có thể phát hiện tình cờ bệnh. Mặc dù không có triệu chứng lâm sàng trong những đợt theo dõi định kì 3 – 6 tháng. Có các triệu chứng:

1. Vàng da (jaundice): là triệu chứng thường gặp nhất, thường bộc lộ rõ nhất khi tiếp xúc với ánh nắng. Vàng da là hậu quả của tình trạng tắc nghẽn đường mật gây ra bởi khối u. Muối mật (bilirubin) trào ngược từ trong đường mật vào các xoang gan, đi vào máu và lắng đọng ở da. Vàng da thường kèm theo phân bạc màu và nước tiểu sẫm màu (như nước vối).

2. Vàng mắt: biểu hiện ở củng mạc mắt có màu vàng sậm. Dấu hiệu này có thể xuất hiện trước hoặc đồng thời với vàng da.

3. Ngứa (pruritus): thường kèm với vàng da nhưng nhiều trường hợp lại xuất hiện trước khi có vàng da. Mức độ ngứa thường tăng lên về đêm và hầu như không đáp ứng với các thuốc điều trị da liễu. Ngứa là do acid mật lắng đọng ở da, kích thích các thụ thể thần kinh cảm giác.

4. Gầy sút cân: khoảng 30-50% các trường hợp gầy sút cân tại thời điểm chẩn đoán. Đây là hậu quả của quá trình rối loạn tiêu hóa (chán ăn, ăn không tiêu, chướng bụng). Do không có dịch mật được bài xuất xuống ruột.

5. Đau bụng vùng gan: giai đoạn sớm thì thường đau mơ hồ, không rõ ràng. Khi đau bụng nhiều thì thường do các biến chứng của tắc mật.

Đối tượng nguy cơ bệnh 

Những người có biểu hiện xơ gan, nghiện rượu nhiều năm, nhiễm virus viêm gan B, virus viêm gan C. Cần phải khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm, nhằm điều trị kịp thời.

Phòng ngừa bệnh

Tiêm phòng Vacxin ngừa virus viêm gan B có thể giảm thiểu nguy cơ nhiễm virus viêm gan B gây ung thư gan. Không ăn các thực phẩm như lạc, đỗ tương đã bị mốc.