Điều trị đau thần kinh tọa – Nguyên tắc và cách điều trị

Điều trị đau thần kinh tọa phụ thuộc vào căn nguyên gây bệnh và mức độ nghiêm trọng của cơn đau. Cách điều trị chủ yếu là nghỉ ngơi, tập luyện, dùng thuốc và sau cùng là phẫu thuật. Hãy cùng Mogo đi tìm hiểu các cách trong bài viết này nhé.

Nguyên tắc điều trị đau thần kinh tọa

Nguyên tắc điều trị đau thần kinh tọa

  • Điều trị theo nguyên nhân gây bệnh (thường gặp nhất là do tình trạng thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng).
  • Giảm đau cho bệnh nhân và phục hồi vận động nhanh.
  • Ưu tiên điều trị nội khoa với những trường hợp đau thần kinh tọa mức độ nhẹ và vừa.
  • Can thiệp ngoại khoa được cân nhắc khi có những biến chứng liên quan đến vận động, cảm giác.
  • Đối với đau thần kinh tọa do nguyên nhân ác tính: Tiến hành phẫu thuật giải ép cột sống kết hợp điều trị ung thư.

Cách điều trị 

Cách điều trị đau thần kinh tọa

Căn bệnh gây ra những cơn đau khó chịu. Ở mức độ khác nhau đối với mỗi người. Có nhiều cách điều trị hiệu quả. Song vẫn phải dựa vào căn nguyên gây bệnh và mức độ nghiêm trọng của cơn đau. Hầu hết những bệnh nhân chỉ cần điều trị nội khoa bằng việc nghỉ ngơi và dùng thuốc. Hiệu quả cải thiện triệu chứng trong vòng 6 tuần. Cách phẫu thuật được cân nhắc khi các biện pháp nội khoa thất bại.

Điều trị không phẫu thuật (phương pháp nội khoa)

Vật lý trị liệu

Đây là cách bảo tồn, mang lại hiệu quả, đảm bảo an toàn. Trong đó sử dụng các yếu tố vật lý (như nhiệt, ánh sáng, điện từ trường hay sóng âm). Và các tác động cơ học (như kéo giãn, nén ép) để điều trị giảm đau cho bệnh nhân. Duy trì tập vật lý trị liệu sẽ giúp cải thiện tư thế. Làm giảm áp lực cho dây thần kinh tọa và giúp giảm đau.

Kéo giãn cơ lưng dưới

Giúp giảm đau dây thần kinh tọa.

Luyện tập các bài tập giảm đau thần kinh tọa

Tình trạng viêm sưng thường được cải thiện khi bệnh nhân di chuyển. Do đó, bài tập đi bộ ngắn có thể làm giảm cơn đau. Để đảm bảo tập đúng các tư thế nhằm mang lại hiệu quả. Và tránh tổn thương của dây thần kinh. Bệnh nhân nên đến gặp bác sĩ hoặc nhà trị liệu để được hướng dẫn cụ thể.

  • Hạn chế nằm trên giường trong thời gian dài.
  • Sử dụng miếng dán nóng/lạnh: Sử dụng các miếng dán chuyên dụng ở lưng dưới trong vài ngày là cách điều trị đau thần kinh tọa hiệu quả.
  • Phương pháp điều trị thay thế: Những liệu pháp thay thế như yoga, mát xa, phản hồi sinh học. Và châm cứu có thể giúp chữa bệnh đau thần kinh tọa.
  • Thuốc giảm đau: Những loại thuốc giảm đau không kê đơn. Thường được lựa chọn trong phác đồ điều trị đau thần kinh tọa như acetaminophen và các thuốc nhóm NSAID (thuốc chống viêm không steroid. Ví dụ như aspirin, ibuprofen và naproxen). Tuy nhiên, việc sử dụng các thuốc này trong thời gian dài. Có thể gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

Phẫu thuật (phương pháp ngoại khoa)

Khi điều trị nội khoa thất bại thì phẫu thuật là biện pháp được cân nhắc (tỷ lệ khoảng 5-10% bệnh nhân bị đau thần kinh tọa nhẹ). Nếu bạn bị đau dây thần kinh tọa mức độ nhẹ nhưng triệu chứng đau vẫn còn sau 3 tháng nghỉ ngơi, tuân thủ tập luyện và uống thuốc, lúc này bác sĩ thường cân nhắc thực hiện phẫu thuật.

Trong một số hiếm trường hợp, có thể gây ra hội chứng chùm đuôi ngựa, trong đó bệnh nhân bị mất kiểm soát ruột – bàng quang và cần được điều trị bằng phẫu thuật.

Hai lựa chọn phẫu thuật chính khi điều trị đau thần kinh tọa

Là cắt bỏ đĩa đệm và cắt bỏ cung sau (hay mở ống sống).

  • Phẫu thuật cắt bỏ đĩa đệm: Trong phương pháp này, bác sĩ sẽ loại bỏ căn nguyên gây chèn ép vào dây thần kinh tọa, cho dù đó là một đĩa đệm bị thoát vị hay gai xương… Mục đích của cách này là để loại bỏ tác nhân gây đau, nhưng đôi khi bác sĩ sẽ phải loại bỏ toàn bộ đĩa đệm để có thể khắc phục được vấn đề này. Trong khi phẫu thuật, bác sĩ có thể thực hiện gây mê toàn thân để đảm bảo toàn bộ quá trình diễn ra thuận lợi.
  • Phẫu thuật cắt cung sau của đốt sống (mở ống sống): Tiến hành mổ ở lưng để loại bỏ các xương và/hoặc mô tạo áp lực đè lên cột sống, giúp giảm cơn đau ở các bộ phận cơ thể bị ảnh hưởng bởi áp lực đè nén trong cột sống và giúp bệnh nhân có thể trở lại hoạt động bình thường. Bác sĩ có thể gây mê toàn thân trong khi tiến hành phẫu thuật cắt cung sau đốt sống. Sau khi hồi phục, bệnh nhân có thể đi lại nhẹ nhàng.

Những lưu ý trong quá trình điều trị 

Bệnh đau thần kinh tọa thường diễn tiến ở nhiều mức độ, do nhiều nguyên nhân và khả năng đáp ứng của bệnh nhân với mỗi cách cũng khác nhau, do đó cần thực hiện tốt việc theo dõi và quản lý bệnh:

Nếu đau thần kinh tọa gây ra do nguyên nhân thường gặp như thoái hóa hay bệnh lý đĩa đệm, hẹp ống sống, có đáp ứng với điều trị, nhưng thường tái phát: Cần kết hợp thêm các biện pháp bảo vệ cột sống, chẳng hạn như thay đổi lối sống, giảm áp lực lên cột sống để chúng không bị quá tải, đi bơi hàng tuần,…

Nếu đau thần kinh tọa gây ra do sự xuất hiện của tế bào ác tính tại chỗ hoặc di căn, cần kết hợp liệu pháp điều trị ung thư (hóa trị hay xạ trị), tuy nhiên tiên lượng bệnh thường không cao.

Bệnh nhân nên mang đai lưng sau phẫu thuật ít nhất 1 tháng mỗi khi đi lại hoặc ngồi lâu.

Tuân thủ lịch tái khám định kỳ trong và sau điều trị nội khoa hoặc ngoại khoa.

Bài viết được tham khảo từ Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec.