Collagen là gì và tác dụng của nó đối với cơ thể

Collagen là protein dồi dào nhất trong cơ thể. Có vai trò quan trọng trong việc cung cấp cấu trúc cho làn da và giúp máu kết dính lại. Ngoài ra, collagen được biết đến như một chất bổ sung dinh dưỡng và hiện nay rất phổ biến trong dầu gội và sữa dưỡng thể.

Collagen vô cùng quan trọng đối với cơ thể con người, đặc biệt là làn da.

Vậy collagen là gì? Nó có tác dụng gì? Bài viết này cung cấp cho bạn những thông tin kỹ lưỡng về protein quan trọng này.

Collagen là gì?

Collagen là protein dồi dào nhất trong cơ thể bạn, chiếm khoảng 1/3 thành phần protein. Là một trong những thành phần chính của xương, da, cơ, gân và dây chằng. Ngoài ra chúng còn tồn tại ở bộ phận cơ thể khác như mạch máu, giác mạc và răng.

Collagen (kólla-tiếng Hy Lạp), nghĩa là keo, có khả năng liên kết các cấu trúc kể trên lại với nhau.

có tác dụng gì trong cơ thể bạn?

Có ít nhất 16 loại collagen. Bốn loại chính là loại I, II, III và IV.

  • Loại I: Chiếm 90% collagen của cơ thể và được làm từ các sợi dày đặc. Nó cung cấp cấu trúc cho da, xương, gân, sụn sợi, mô liên kết và răng.
  • Loại II: Được làm từ các sợi lỏng lẻo hơn và được tìm thấy trong sụn đàn hồi, đệm khớp.
  • Loại III: Giúp hỗ trợ cấu trúc của cơ, cơ quan và động mạch.
  • Loại IV: Giúp lọc và được tìm thấy trong các lớp da của bạn.

Khi bạn già đi, cơ thể sản xuất collagen ít hơn và chất lượng thấp hơn.

Khi làn da trở nên kém săn chắc và sụn khớp dần yếu đi, đó là dấu hiệu cho thấy collagen đang suy giảm trong cơ thể mỗi người.

Các chất dinh dưỡng làm tăng sản xuất collagen

Tất cả collagen bắt đầu từ Procollagen.

Cơ thể bạn tạo ra Procollagen bằng cách kết hợp hai axit amin: glycine và proline. Quá trình này sử dụng vitamin C.

Cơ thể bạn sẽ tự sản sinh collagen nếu được bổ sung các chất dinh dưỡng sau:

  • Vitamin C: Được tìm thấy trong trái cây họ cam quýt, ớt chuông và dâu tây.
  • Proline: Xuất hiện nhiều trong lòng trắng trứng, mầm lúa mì, các sản phẩm từ sữa, bắp cải, măng tây và nấm.
  • Glycine: Chứa nhiều trong da heo, da gà và gelatin, nhưng glycine cũng được tìm thấy trong các loại thực phẩm có chứa protein khác nhau.
  • Đồng: Có trong thịt nội tạng, hạt vừng, bột ca cao, hạt điều và đậu lăng.

Ngoài ra, cơ thể bạn cần protein chất lượng cao có chứa các axit amin cần thiết để tạo ra protein mới. Các loại thịt, hải sản, sữa, hạt đậu và chế phẩm từ đậu đều là những nguồn axit amin tuyệt vời.

Những thứ làm hư hại collagen

Cần tránh các yếu tố phá hủy collagen sau đây:

  • Đường và carbs (tinh bột) tinh chế. Chúng làm phá vỡ cấu trúc của collagen.
  • Ánh nắng mặt trời: Các tia cực tím khiến cơ thể giảm sản sinh collagen. Tránh tiếp xúc ánh mặt trời vào buổi trưa nắng gắt.
  • Thuốc lá: Các chất trong thuốc lá ức chế khả năng tự sản sinh collagen, hình thành nếp nhăn gây già trước tuổi. Ngoài ra còn suy yếu khả năng tự chữa lành vết thương.

Một số rối loạn tự miễn dịch như lupus,… cũng có thể làm hỏng collagen.

Nguồn thực phẩm tự nhiên

Collagen được tìm thấy trong các mô liên kết từ thịt. Hầu hết chúng được tìm thấy trong da gà và thịt lợn.

Đặc biệt trong các loại nước dùng hầm từ xương có chứa rất nhiều thành phần quan trọng này.

Gelatin là collagen được nấu chín nên chứa nhiều các axit amin cần thiết.

Tuy nhiên, việc tiêu thụ thực phẩm giàu collagen lại khiến nhiều người đặt vấn đề khác nhau. Liệu nếu ăn nhiều quá có bị dư thừa không?

Khi bạn ăn thực phẩm giàu protein, chúng sẽ được phân giải thành các axit amin, sau đó cơ thể sẽ tự tổng hợp lại. Do đó, cơ thể có cơ chế tự điều chỉnh không làm mức độ tăng quá cao gây dư chất.

Các lợi ích của việc bổ sung collagen

Có hai loại chất bổ sung đang được phổ biến: collagen thủy phân (collagen hydrolyzate) và gelatin. Gelatin được tạo ra khi collagen được nấu chín.

Những thứ này đã phá vỡ protein lớn thành các peptide nhỏ hơn, dễ hấp thụ hơn trong cơ thể.

Những nghiên cứu tồn tại hứa hẹn mang lại lợi ích trong các lĩnh vực sau:

  • Tăng cơ bắp: Các chất bổ sung collagen peptide kết hợp rèn luyện sức mạnh làm tăng khối lượng cơ bắp. (Nghiên cứu năm 2019 ở những người đàn ông hoạt động giải trí).
  • Hỗ trợ bệnh viêm khớp: Theo nghiên cứu trên động vật năm 2017, việc bổ sung collagen cho những con chuột bị viêm xương khớp sau chấn thương (PTOA) giúp bệnh tình được cải thiện hơn nhiều.
  • Cải thiện độ đàn hồi của da: Một nghiên cứu năm 2019 cho thấy chúng được sử dụng trong công nghệ làm đẹp để cải thiện các nếp nhăn, mang lại sự săn chắc, đàn hồi cho da.

Một số học viên y học thay thế cũng ủng hộ việc sử dụng chất bổ sung collagen để điều trị hội chứng rò rỉ ruột.

An toàn và tác dụng phụ

Cho đến nay, có thông tin đáng tin cậy về sự an toàn và hiệu quả của việc bổ sung collagen.

Các tác dụng phụ tiềm ẩn của việc bổ sung gelatin bao gồm mùi vị khó chịu kéo dài và cảm giác nặng nề và ợ nóng.

Ngoài ra, nếu bạn bị dị ứng với nguồn bổ sung collagen, hãy cân nhắc sử dụng.

Cách bổ sung Collagen

Collagen peptide có trong một loại bột có thể dễ dàng kết hợp vào thực phẩm.

Dạng peptide không phải là gel, vì vậy bạn có thể trộn nó vào sinh tố, súp hoặc đồ nướng mà không ảnh hưởng đến kết cấu.

Khi xem xét bổ sung, bạn nên tìm kiếm một nguồn chất lượng cao. Collagen biển có sẵn hoặc được làm từ da cá.

Công dụng khác

Collagen có nhiều công dụng trong sản xuất, công nghiệp thực phẩm và điều chế thuốc.

Trong hàng ngàn năm, chất này đã được sử dụng để tạo ra keo. Ngày nay, chúng vẫn được sử dụng để tạo dây cho các nhạc cụ.

Trong thực phẩm, thành phần này sẽ được làm nóng để tạo gelatin, làm vỏ cho xúc xích. Trong lĩnh vực y tế, làm chất độn trong phẫu thuật thẩm mỹ và làm lạnh vết bỏng nặng.

Điểm mấu chốt

Collagen là một loại protein quan trọng cung cấp cấu trúc cho nhiều bộ phận của cơ thể.

Thật thú vị, các loại thực phẩm và chất dinh dưỡng bạn ăn có thể giúp cơ thể bạn tạo ra protein này.

Ngoài ra, bổ sung thành phần thiết yếu này vô cùng quan trọng. Một số nghiên cứu sơ bộ cho thấy nó có thể cải thiện chất lượng da, chức năng cơ bắp và giảm đau liên quan đến viêm xương khớp.

Nguồn tham khảo từ bài viết bởi Kerri-Ann Jennings, 05/05/2020, được xem xét về mặt y tế bởi Cynthia Cobb, đăng trên trang Healthline.com